Newsletter
strona główna Apelacja Rażąco wygórowane wynagrodzenie

Rażąco wygórowane wynagrodzenie

Prawnik
Autor: Prawnik
Zgodnie z treścią art. 388 Kodeksu cywilnego jeżeli jedna ze stron, wyzyskując przymusowe położenie, niedołęstwo lub niedoświadczenie drugiej strony, w zamian za swoje świadczenie przyjmuje albo zastrzega dla siebie lub dla osoby trzeciej świadczenie, którego wartość w chwili zawarcia umowy przewyższa w rażącym stopniu wartość jej własnego świadczenia, druga strona może żądać zmniejszenia swego świadczenia lub zwiększenia należnego jej świadczenia, a w wypadku gdy jedno i drugie byłoby nadmiernie utrudnione, może ona żądać unieważnienia umowy. Uprawnienia powyższe wygasają z upływem lat dwóch od dnia zawarcia umowy.
 
Konstrukcja pojęcia „wyzysku” oparta jest na dysproporcji majątkowej wartości wzajemnych świadczeń stron, przy czym świadczenie o wartości wyższej może być przyjęte lub zastrzeżone bądź dla kontrahenta, bądź też dla osoby trzeciej. Pozwala to na nawiązanie do zasady słuszności kontraktowej, której daje się tu priorytet przed zasadą pewności obrotu i stabilności umowy. Przejawia się w tym zarazem ekonomiczny element i racja unormowania (ekwiwalentność świadczeń).
 
Dla oceny wspomnianej dysproporcji wartości świadczeń właściwa jest chwila zawarcia umowy, przy czym dysproporcja musi być „rażąca” , co w razie sporu oceni sąd według kryteriów obiektywnych (wartość rynkowa - zob. wyrok SA w Białymstoku z 27 października 2004, I ACa 530/2004 , LexPolonica nr 383355, OSA 2005, nr 9, poz. 37).
 
W literaturze można spotkać poglądy nawiązujące w tej kwestii do kategorii pojęciowej „pokrzywdzenia o ponad połowę wartości” ( laesio enormis ), jednakże trzeba sądzić, że określenie „rażący” powinno dopuszczać wykładnię bardziej elastyczną, nieabstrahującą także od innych elementów sytuacji objętej rozstrzyganiem.
 
Ustalenie istnienia najbardziej nawet rażącej dysproporcji świadczeń nie wystarcza do zakwalifikowania przypadku jako wyzysku, nie można bowiem wykluczyć, że po stronie osoby zawierającej niekorzystną dla siebie umowę zachodzi w tej kwestii motywacja szczególna (np. wola obdarowania, chęć tzw. rewanżu, chęć szybkiego pozbycia się przedmiotu choćby „za pół ceny” ). Z tej przyczyny równocześnie z przesłanką obiektywną ustawa wskazuje trzy przesłanki subiektywne, jakich istnienia (alternatywnie) wymaga się dla kwalifikacji wyzysku.
 
Przymusowe położenie występuje, gdy strona znajduje się w takich warunkach materialnych, osobistych lub rodzinnych, które zmuszają do zawarcia umowy nawet bez ekwiwalentności świadczeń (za wszelką cenę) oraz nie pozwalają na swobodne pertraktacje. Stan niedołęstwa należy rozumieć jako bezradność, niemożliwość przezwyciężenia przeszkód na skutek braku sił fizycznych lub psychicznych, a niedoświadczenie jako brak ogólnego doświadczenia życiowego bądź jako brak doświadczenia w określonego rodzaju przedsięwzięciach.
 
Dokonując analizy złożonych stanów faktycznych, judykatura zajęła stanowisko, że nie jest natomiast istotne, z czyjej inicjatywy doszło do zawarcia umowy (zob. wyrok SA w Katowicach z 10 stycznia 1995 r., I ACr 839/94 , LexPolonica nr 315090, OSA 1997, nr 7-8, poz. 46) i jakie były propozycje co do jej postanowień, np. ceny (tak orz. SN z 29 października 1949 r., Wa C. 105/49 , OSN 1950, nr II, poz. 30).
Masz problem natury prawnej? Zadaj pytanie naszym specjalistom


Dodaj komentarz
Opinie klientów
Jestem bardzo zadowolona z usług Kancelarii. Pełen profesjonalizm, indywidualne podejście do sprawy. Kancelaria pracuje cały tydzień, mój proble...
Renata
Bardzo szybka odpowiedz na mój problem. W ciągu trzech godzin przygotowany sprzeciw od nakazu zapłaty, w moim przypadku w 1000% skuteczny. Dzięki ...
Tomek
Najczęściej komentowane
Wydając nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, sąd orzeka, że pozwany ma...
Otrzymane od firmy Intrum Justitia zawiadomienie o rozpoczęciu procedury przedprocowej...
Dziękuję na wstępie za powierzenie Pani sprawy naszej firmie, działamy na...
Sprzeciw do nakazu zapłaty jest swoistym środkiem zaskarżenia przysługującym...
Jak wynika z wezwania do zapłaty wystosowanego przez Kancelarię Prawną I.Szmydka,...
Presco Investments S.a.r.l z siedzibą w Luksemburgu jest częścią grupy kapitałowej...
Tak mamy już doświadczenie z easyDEBT Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz...